Khi dựng khung một căn nhà vườn hay nhà mái Thái ở Hà Tĩnh, câu hỏi dễ làm cả nhà băn khoăn nhất thường là đặt gian thờ ở ngay gian chính tầng trệt hay đưa lên tầng trên? Mỗi phương án đều gắn với sinh hoạt hằng ngày của nhiều thế hệ trong gia đình. Chọn đúng chỗ ngay từ lúc chia mặt bằng sẽ giúp việc hương khói về sau nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Với nếp nhà có ông bà lớn tuổi và con cháu hay sum họp dịp giỗ chạp, gian thờ ở tầng trệt thường thuận tiện hơn. Ông bà không phải leo cầu thang mỗi sáng tối, mà phòng ngủ của người già ở tầng một cũng gần nơi thờ tự hơn. Đổi lại, đặt gian thờ liền kề phòng khách rộng tiếp khách đông dễ làm nơi thờ thiếu sự tĩnh lặng. Để dung hòa, nhiều gia đình chọn lùi gian thờ vào một khoảng hậu cung nhỏ hoặc dùng vách ngăn CNC — loại vách cắt hoa văn thoáng — để che bớt tầm nhìn trực diện từ bàn trà mà vẫn giữ độ thông thoáng khi nhà có việc đông người.
Khác với khi thiết kế nội thất chung cư vốn bị giới hạn bởi một mặt sàn khép kín, làm nội thất nhà vườn hay nội thất nhà mái Thái cho phép gia chủ chủ động hơn về hướng mở cửa và luồng gió. Tuy vậy, đặc thù khí hậu Hà Tĩnh với mùa gió Lào khô nóng và mùa mưa lũ ẩm ướt lại đòi hỏi tính toán kỹ hướng đặt bàn thờ. Theo quan niệm dân gian, nơi thờ cần sự yên tĩnh, tránh gió thổi trực diện làm tạt tàn hương hoặc động bát hương. Nếu gian thờ nhìn thẳng ra hiên lớn đón nắng tây và gió mạnh, gia đình nên bố trí thêm rèm sáo gỗ, bình phong hoặc lùi bàn thờ sâu vào phía trong để giảm bớt hơi nóng hắt trực tiếp lên đồ gỗ. Khi quy hoạch mặt bằng nhiều tầng, bạn có thể đối chiếu thêm kinh nghiệm thiết kế biệt thự để phân bổ tỷ lệ phòng khách, bếp và khu nghỉ ngơi cân xứng.
Mùa mưa kéo dài ở miền Trung cũng đặt ra một lỗi rất dễ gặp là kê lưng bàn thờ sát vào bức tường ngoại thất chịu mưa tạt. Tường ngoài bị ngấm ẩm lâu ngày dễ làm mốc mặt sau tủ thờ hoặc bong tróc vách ốp. Chẳng hạn, nếu mặt bằng bắt buộc phải tựa bàn thờ vào tường biên hướng đón mưa, bạn nên chừa một khe thoáng nhỏ phía sau vách hậu và ưu tiên xử lý chống thấm mặt ngoài thật kỹ trước khi lắp đặt nội thất. Phía dưới gầm bàn thờ cũng nên để thoáng hoặc làm tủ cất đồ lễ gọn gàng nhưng có khe thoát khí, tránh bưng kín mít khiến hơi ẩm tích tụ.
Về kích thước và lối đi, gian thờ trong nhà vườn thường gắn với những bữa cỗ đông con cháu nên khoảng đứng phía trước bàn thờ cần đủ rộng để hai, ba người cùng hành lễ hoặc bưng mâm cúng. Khi đo đạc, đừng chỉ đo chiều ngang chiếc án gian hay tủ thờ mà quên chừa lối lùi thoải mái tính từ mép bàn thờ ra tới bộ bàn ghế phòng khách hoặc lối sang khu bếp ăn. Ánh sáng trong gian thờ chỉ nên dùng đèn vàng dịu, chiếu tập trung vừa đủ ấm, tránh lắp đèn chùm quá rực hoặc đặt ngay dưới miệng gió điều hòa thổi thẳng xuống.
Bố trí nơi thờ tự suy cho cùng là tìm điểm cân bằng giữa sự tôn kính với gia tiên và nếp sống thực tế của người đang ở. Trước khi chốt bản vẽ thiết kế nội thất hay bắt tay vào thi công nội thất, bạn hãy cầm thước ra ngay mặt bằng thực tế, thử đứng ở vị trí dự kiến đặt bàn thờ vào buổi trưa nắng hoặc lúc mở hết cửa đón gió để cảm nhận luồng sáng và hướng gió. Nếu cần trao đổi thêm về cách sắp xếp mặt bằng cho nhà ở hoặc biệt thự của gia đình, MoreHome nhận thiết kế, sản xuất và thi công nội thất qua hotline 09.31.31.88.77.